དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ལ་བསམས་པ།

ལོ་རིམ་བདུན་པའི་སློབ་གཉེར་བ། ཀུན་བཟང་ཉི་མ།

ཆོས་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འཕྲུལ་དུ་སྣང་བ་ཡི།།
ཐ་སྙད་རྩེ་མོར་སོན་པའི་ཚུལ་གཅིག་དང་།།
དེ་ཡང་དཔྱད་པས་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་ཡི།།
ཚུལ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཤིང་རྟའི་ལམ་པོ་ཆེ།།
གཞུང་བཟང་དབྱིག་གི་ནོར་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས།།

ཞེས་སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་གུས་ཕྱག་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཆིངས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་རིམ་བཞིན་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།

ཆིངས་དང་པོ། ཐོག་མའི་གླེང་སློང་།

འདིར་དེང་གི་འགྲོས་ལ་གོམ་པ་སྤོས་ཁུལ་གྱིས་ཞིབ་མོའི་ཁུངས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་རང་གི་ཐོས་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། ལྷག་ཏུ་རང་དང་བློ་མཉམ་པ་དག་ལ་གྲོས་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གང་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དཔང་པོར་བཞག་ནས་གཞུང་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པའི་སྐོར་ནས་གླེང་བར་སྤྲོ་སྟེ། དེ་ཡང་མཁན་པོའི་གཞུང་འདི་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གི་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་མཁན་ནི་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་པུ་ལགས་ཤིང་། དེ་ལ་བསམ་ན་ཡང་དཔྱོད་པའི་འོས་བབ་ཅིག་མཐོང་ལ།

དེ་ཡང་ཨ་ཕའི་ཁ་ཕོར་གཙང་ཞེན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དུ་ལེན་པ་མ་ཡིན་པར་འདི་ལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གནད་ཅིག་ཡོད་ཕྱིར། ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲལ་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གཞུང་རང་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བའི་དོན་ལ་རང་གི་སྙོབ་ཚོད་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་ཞིག་གི་ཀུན་སློང་སྔོན་དུ་བཏང་ཡོད་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཧེ་བག་ལ་གནམ་ས་ལྟར་འདོད་པའི་གནའ་དེང་གི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཡང་གཟིགས་རྟེན་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་ལགས་ན། དེ་དག་གིས་ཀྱང་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ཅིང་ཞིིབ་ཏུ་བསམ་པར་ཞུ།

ཆིངས་གཉིས་པ། རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་བསམས་པ།

རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཆར་དུ་རྩ་བའི་རྟགས་ཀྱི་བསྟན་ཚོད་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ཞིག་སྦྱར་ཡོད་མོད། རང་འགྲེལ་ལས།¹དེ་བས་ན་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབད་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་འབད་ན་འདིར་ཡང་དག་པའི་སྒྲ་དེ་ནམ་རྒྱུན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བསམ་ཚོད་ལྟར་འབྱོར་དཀའ་བར་སེམས་ཏེ། སྤྱིར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་གཞིགས་ན་འོག་གི་དཔྱད་འབྲས་ལྟར་རྩ་འགྲེལ་འདིའི་མཐར་ཐུག་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་ཁྱད་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་བབས་ཤིང་། དེ་ཡང་འདིར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དངོས་བསྟན་ལྟར་ཞིབ་ཏུ་ཉུལ་ན། རྒྱན་ལས།²རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་མེད་པ་དང་། རང་འགྲེལ་ལས།³ རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བར་ཤེས་སོ།།

གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་རྟགས་ལ་ཡང་དག་གི་སྒྲ་སྦྱར་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་དེར་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སླན་པ་གཞན་ཞིག་ངེས་པར་དུ་སྦྱོར་དགོས་མེད་པ་དེ་ནི། རྒྱན་ལས།⁴རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་པའི་རང་བཞིན་ངོས་འཛིན་གྱི་གཞུང་ཚིག་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཆོག་པས་མང་དུ་དྲངས་པའི་ངལ་བ་མ་བརྟེན་ལ། ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགག་བྱ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྦྱོར་མི་དགོས་པ། གཞུང་འདི་དབུ་འཛུགས་སྐབས་ནས་རང་འགྲེལ་ལས།⁵དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་མ་ལུས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར། ཡང་དག་པར་ན། ཞེས་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཟླ་བོ་འདི་ལ་བསམས་ན་ཡང་གོ་ནུས་ཚུལ་འོག་ཏུ་བསྟན་པ་ལྟར་ལེགས་ཤིང་། དེ་མིན་གཙོ་བོ་རྩ་བའི་རྟགས་འདི་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་སྦྱར་ནས་བསམས་ན། གཞུང་འདིའི་འགྲེལ་པ་ཁག་ཕུད་གཞུང་རང་དུ་ཐལ་རང་གང་གི་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་ཞལ་བཞེས་མཛད་མེད་མོད། རང་འགྲེལ་ལས།⁶ གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །རྟག་རྣམས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་རེ་རེ་ཐ་དད་ན། །དེ་དག་རྟག་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནས་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་དབུ་འཛུགས་པའི་མཚམས་ཏེ་རྩ་བའི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས།⁷ཕ་རོལ་པོ་དང་བདག་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་གིས་ཁས་བླངས་པ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་དང་། རྡུལ་དང་། རགས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་གང་གཅིག་པུར་བརྟགས་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ། བརྟག་པའི་ཁུར་ལྕི་བ་བཟོད་པ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཆོས་ཅན་བདུན་ནམ་འདིར་འཁོད་པའི་བརྒྱད་པོ་གང་གི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་བཞིན་དང་པོ་འདོད་པ་དག་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པས་⁸འོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་གསུངས་པ་བཞིན་རེ་རེ་ནས་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བསྒྲུབས་ཤིང་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་མོད། འདིར་རེ་རེ་ནས་བཀོད་ན་མང་བའམ་ཉོག་པར་དོགས་པས། ཤེས་བྱའི་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་ཕྱི་ནང་གཉིས་སམ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང། དེ་ཁེག་ན་རང་འགྲེལ་ལས།⁹ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་བཞིན་དོན་དུ་གནས་ན། འདིར་ཡང་གཞུང་ལྟར་གཟུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་གཉིས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་མཉམ་དུ་གཞིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འགོག་ཚུལ་ནི་རང་འགྲེལ་ལས།¹⁰ འོན་ཀྱང་གང་ཐོག་མར་དེ་རྩོམ་པའམ། རགས་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དོན་དམ་པར་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྱར་བར་འགྱུར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གཟེགས་ཟན་པ་དག་ན་རེ། ཕྲད་དེ་ཚོགས་ནས་དགོས་པ་རྩོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་མཐུས་འཛིན་གྱིས་མ་འབྱར་བའི་རང་བཞིན་པར་ཡོད་ཅིང་བསྐོར་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་དག །འགའ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཙམ་དུ། །བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ནི། །ཆ་ཤས་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །¹¹ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་མང་པོ་དག་པར་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མི་རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཞེས་དང་། རྒྱན་ལས།¹² འབྱར་བ་དང་ནི་བསྐོར་བ་འམ། །བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་པ་བཞིན་དང་པོ་གཟེགས་ཟན་པ་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྱར་བ་དང་། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བསྐོར་བའམ། གསུམ་པ་བཙུན་པ་དགེ་སྲུང་སོགས་མདོ་སྡེ་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་རེག་ལ་བར་མེད་པའི་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་བའི་དང་པོ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཀོད་ནས།

གཉིས་པ་དེར་བརྟག་ཚུལ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས།¹³རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་ཁོ་ནའི་སྙིང་པོར་ཟད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱན་ལས¹⁴དབུས་ནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཡིན་བརྗོད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ས་ཆུ་སོགས། །ཇི་ལྟར་རྒྱས་འགྱུར་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་དྲི་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁས་ལེན་འགལ་བའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་སྟེ་དེའི་ཐད་རང་འགྲེལ་ལས།¹⁵ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཞེས་པ་ནས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཅན་མི་གནས་པས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་བཞིན་མང་དུ་དོགས་ནས་རྡུུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཚིག་སྣ་ཤིན་ཏུ་བསྟུངས་ཏེ་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན། རགས་པའི་རྩོམ་གཞིར་འགྱུར་བའི་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་རགས་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཆ་མེད་གཅིག་བདེན་གྱི་ངོ་བོར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་སྟེ། དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ལ་བལྟས་པའི་ཕྱོགས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་གཅིག་པ་ཆ་མེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན། རང་འགྲེལ་ལས།¹⁶ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་ཏེ། རྡུུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འདོད་ན་ནི། །རབ་ཏུ་ཕྲ་རྡུལ་ཇི་ལྟ་བུ། །གཅིག་པུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར། །ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གྲངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གོང་བཞིན་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྲ་རྡུལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། གཅིག་པུའི་ཆ་ཤས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ངོས་རྣམས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།

དེ་བཞིན་ལྷག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲན་ཁེགས་པས་དངོས་པོ་དུ་མ་ཁེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། རྒྱན་ལས།¹⁷རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་རྫས་ལ་སོགས། །བདག་དང་གཞན་སྨྲས་མང་པོ་དག །རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས།¹⁸རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ན་རང་གི་སྡེ་པ་དག་མིག་དང་གཟུགས་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། གཟེགས་ཟན་པ་ལ་སོགས་པས་སྨྲས་པའི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་གཞུང་ཚིག་ཟིན་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་འདོད་པའི་མིག་དང་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། དེའི་རྩོམ་གཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་ཆ་ཚང་གཏན་ཚིགས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀོད་ཅིང་འགོད་ཆོག་པ་མ་ཟད། རང་འགྲེལ་ལས།¹⁹དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་བརྒྱ་ཚལ་དུ་གཞིགས་ཏེ་གཅིག་པ་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་དེ་བཞིན་ལེགས་ཤིང་། གཞན་དུ་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱོར་ཆོག་པ། རང་འགྲེལ་ལས།²⁰ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔྱད་པའི་ཞར་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཀྱང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །ཞེས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རིགས་པ་བརྒྱ་ཚལ་གྱིས་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་དཔྱོད་སྟངས་དང་། རྡུལ་ཕྲན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དེས་འགོག་པའི་ཚུལ་དེར་བསམ་ན་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་ལས་ལྷག་གཞི་མེད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་སྟངས་ཤིག་མེད་ལ། ལྷག་ཏུ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པས²¹དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་དགོས་པར་ཐལ་རང་གང་ལྟར་བཀོད་ཀྱང་རུང་ངོ་ཞེས་བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་བ་བཞིན་ཇི་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་འདི་ཞིབ་མཇལ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་དུ་མོས་གུས་ལྷག་པར་འཕེལ་ཞིང་། དེ་བཞིན་ནང་ཤེས་པའི་འདོད་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་བའི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་སྒྲུབ་སྟངས་ལ་བསམས་ཀྱང་། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ལུགས། ཕྱི་རོལ་བ་དང་ནང་པ། རྣམ་བདེན་པ་དང་རྣམ་རྫུན་པ། ལྷག་ཏུ་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པའི་མུ་གསུམ་སོགས་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་དཔང་དུ་བཞག་ནས་གཞུང་གི་རིགས་པ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་གོང་གི་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་གོ་རིམ་ལྟར། དང་པོ་འདོད་པ་བཀོད་པ་ནས་འོས་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་རེ་རེ་བཞིན་ནང་འགལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བསྒྲུབས་པ་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལ་ཡང་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་གིས་དམན་པ་བདག་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་སྤོབས་པ་མི་དམན་ཙམ་ཐོབ་མོད། འདིར་རྩ་འགྲེལ་རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་ན་མང་བར་དོགས་ནས་གོང་བཞིན་ཚིག་སྣ་ཤིན་ཏུ་བསྟུངས་ནས་ས་བཅད་མ་སྟོང་ཙམ་གྱི་ཁུར་ལེན་པར་བྱས་ན། འདིར་ནང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་སྐོར་གནད་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་བྱའི་རྩ་བའམ་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན། གཙོ་བོ་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མུ་གསུམ་གྱི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་།

 དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པས།²²གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇུག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་མི་འཇུག་པ་གསུངས་པ་བཞིན། དེའི་ཤུགས་ལ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་དང་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་གཉིས་ནི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་ཀྱང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་རང་དུ་བཀག་པ་ལྟར་འགོག་ནུས་ཤིང། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ནི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཀག་དགོས་ཐུག་ཅིང་། དེ་ཡང་གོ་རིམ་བཞིན་དང་པོ་མདོ་སྡེ་པའི་སྐབས་འདོད་པ་བཀོད་པ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་བཞི་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་། དེས་གོང་གི་གནད་ཀྱང་བརྟོལ་ཐུབ་ཕྱིར་ཚིག་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་དགེ་མཚན་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་དེའི་འཐུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས།²³ཇི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་འགྱུར་བ། །དཔྱད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པར་དཀའ། །ཞེས་དང་། དེའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས།²⁴གལ་ཏེ་བར་མེད་པར་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ལྟར་རིགས་མཐུན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་འབྱུང་ན། དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དཔྱད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་བཞིན་གཞུང་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན། ཇི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མཉམ་པར་འདོོད་པའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲན་ལ་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་བཞིན་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཐལ་བ་འབབ་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་སྟེ། དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྡུལ་གྱིས་སྐོར་མ་བསྐོར་གཉིས་ཆ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་བཞིན་དེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།

འདིར་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཆོས་ཅན་བདུན་ནམ་བརྒྱད་པོ་གང་གི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་འདི་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་བདེན་དཔང་དུ་བཞག་ནས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པའི་ཁུངས་བཙུན་ཞིང་བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བློ་མི་ཞུམ་པ་ཙམ་སྤོབས་པ་དགེེ་ཞིང་། གཞུང་དཔྱད་བསྡུར་བྱས་ན་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་རྩ་འཇུག་བཞི་གསུམ་སོགས་སུ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་གཏིང་ཟབ་མོའི་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་མཐོང་མོད། གཞུང་མཐར་ཆགས་སུ་རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་ན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཞིག་མེད་ཕྱིར། དེ་གཉིས་གཞི་མེད་དུ་ཕབ་པའི་གནད་དེའི་འཐུས་པར་བྱས་དགོས་ཐུག་ཀྱང་དགོས་པ་དང་འོས་བབ་མཐོང་ན་རེ་རེ་གཞུང་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་གཞན་ལས་ཅིས་ཀྱང་སྤྲོ་ཆོག་ལ། མ་ཟད་དྲུག་གི་ཅིག་ཆར་སྦྱོར་བའི་རིགས་པ་ལྟ་བུའི་ཆ་མེད་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་འདི་ནི་ནུས་པ་བཙན་ཞིང་ཆོད་ཆེེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བློ་ཁ་ཕྱོགས་བདེ་ལ། སྤྱིར་སྙིང་པོའི་དབང་དུ་རྡུལ་ཕྲན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་དེ་གཞན་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་གཅིག་པུས་མ་འཐུས་པ་མེད་པར་སེམས་མོད། གོང་དུ་ཕྱི་དང་ནང་ངམ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་བཞིན་དེ་ལྟར་དུ་འཛིན་པར་བྱ་ཞིང་། གོང་དུ་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་བསམས་ན། མཁན་པོའི་གཞུང་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མཐོ་དམན་མེད་པ་ནི། གཞུང་རང་གི་དངོས་བསྟན་དུ་གསལ་བ་བཞིན་ཞིབ་མཇལ་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བདེན་དཔང་རང་གིས་ཁ་གྲགས་ཡོད་པར་སེམས་སོ།།

ཆིངས་གསུམ་པ། མཐུན་པའི་དོན་དམ་དོན་དམ་དུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ལ་བསམས་པ།

འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ་སྤྱོད་འཇུག་ལས་བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཅིང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དང་འདིར་ཡང་རྒྱན་ལས།²⁵དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་ལ་རྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་ཚིག་རྐང་དང་པོའི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་མམ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་དོན་དམ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་སྟེ། གནད་འདིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་མཐའ་དང་པོ་སྐྱེ་མེད་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཞིང་། དགག་ཕྱོགས་ནས་དེ་དོན་དམ་ཡིན་པ་དགག་ཕྱིར། དེའི་ཤུགས་ལ་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་ནི་འོག་གི་ཆིངས་བཞི་པའི་སྐབས་བགྲོ་བ་ལྟར་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ལ་གོ་དགོས་སྟབས། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ལས། །ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་ན་ནི། །ལྟ་དེ་སྤྲོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པས། མཐའ་བཞི་ལས་འདས་འཛིན་སྟངས་ཤིག །མེད་པས་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོས་པ་ཞིག་གྲུབ་མཐའི་རྩེ་མོ་ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་ཡང་གཅད་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར་དེ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཐུབ་པ་རྟོགས་རྒྱུར་སླ་མོད། དེར་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པ་བྱེད་པར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་དུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཚུལ་ལ་གོ་རྟོགས་རྙེད་པར་གལ་ཆེ་ཕྱིར་རྩ་བ་ནི་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་ལྟར་དང་། འདིར་འགྲེལ་པ་ལྟར་བྱུང་རིམ་དང་སྦྱར་ན་རྒྱན་ལས།²⁶ དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས། །ཞེས་པ་ལས་འཕྲོས་པ་སྟེ། ད་རུང་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་ཀླན་ཀ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་བདེན་གཉིས་རྩོད་སྤོང་ནས་ཞིབ་མོར་འཐག་ཏུ་ཡོད་མོད་ཀླན་ཀ་མེད་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ནས་འོག་ཏུ་ཡོང་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་དང་། གླང་པོའི་རྩལ་གྱི་མདོ། དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་སོགས་དྲངས་ནས་ལྷག་ཏུ། དེ་ཉིད་ལས ²⁷ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་གང་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བགྱིར་མ་མཆིས་པ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མིང་ཙམ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས་གདགས་པ་ཙམ་གྱི་བར་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་ལགས་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་མིང་ཙམ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས་གདགས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་བཞིན་བསྟན་པ་མ་ཟད། གོང་གི་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་དྲངས་པའི་ཐད་རང་འགྲེལ་ལས།²⁸འདིའི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།

ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དོན་དམ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྡོམ་དུ་བསྟན་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དམ་ནི་མཐའ་དང་པོ་ཙམ་བཀག་པའི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྟེ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་དང་དམིགས་སུ་ཡོད་ཕྱིར་དོན་དམ་དུ་ཞལ་བཞེས་དཀའ་བས། གོང་གི་ལུང་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཉིད་ལས།²⁹སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཞེས་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དང་དོན་དམ་གྱི་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་མ་ཟད། ལྷག་ཏུ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས་ཞེས་པའི་ལུང་དེ་དྲངས་ཤིང་། དེར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་ལས།³⁰ ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་དོན་དམ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ། ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩ་བ་དྲངས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས།³¹ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲ་འདི་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དོན་ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཅན་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཅི་གཞན་དག་འདོད་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་ཡོད་དམ་མེད་པ་སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ནི་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་བློ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པའི་ལན་ལ། དེ་ཉིད་ལས།³² རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རང་གི་དྲི་བ་ལ་རང་གིས་ལན་བཏབ་སྟེ་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས་ལྷག་པའི་དོན་དམ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་རྣམས་ལྗིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར། མཐུན་པའི་དོན་དམ་དེ་དོན་དམ་དུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་འདི་ལ་བསམས་ན་ཡང་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ནི་རི་བལྟས་ཐང་གསལ་གྱི་ངང་ཚུལ་ལས་མ་འདས་པར་སེམས་སོ།།

ཆིངས་བཞི་པ། གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་དམ་བདེན་པའི་དོན་ལ་བསམས་པ།

ཞིབ་མོའི་བློ་ཡིས་མ་དཔྱད་ན་གོང་གི་མཐུན་པའིི་དོན་དམ་དང་འདི་གཉིས་ལ་གོ་ནོར་ཐེབས་སྲིད་དེ། མཐུན་པའི་དོན་དམ་རྩལ་འདོན་གྱི་སྐབས་ནས་ཀྱང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་བའི་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་གོང་གི་ཆིངས་གཉིས་པའི་སྐབས་བརྗོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚུལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་འགོོག་པའི་ཐད་རང་འགྲེལ་ལས།³³རང་གི་སྡེ་བ་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་དག་དེ་མེད་ན་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་རྡུལ་ཕྲན་ཁེགས་པས་དེ་མེད་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་མེད་ན་དེས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཚོགས་དྲུག་མི་རུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་མཐའ་སྡོམ་དུ། དེ་ཉིད་ལས།³⁴ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཀྱང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་མཚུངས་ལྡན་སོགས་ལ་ཡང་སྦྱོར་དགོས་ཚུལ། དེ་ཉིད་ལས།³⁵གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔྱད་པའི་ཞར་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པར་ལྷག་ཏུ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟ་བུ་ལ། དེ་ཉིད་ལས།³⁶དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཞལ་བཞེས་མཛད་ཅིང་། སྟོང་ཚུལ་ཡང་། དེ་ཉིད་ལས།³⁷དེའི་ཕྱིེར་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་།³⁸རྒྱལ་བ་ཇི་སྐད་དུ། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་གླང་པོ་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་།³⁹ ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། དེ་ཅི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་མདོ་ལུང་དག་ཁུངས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཟད། གོང་དུ་ཆིངས་གཉིས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ་བརྟག་པའི་ཁུར་ལྕི་བ་བཟོད་པ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་རང་སྟོང་གིས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བཤིག་ཐུབ་ཕྱིར་ཞིབ་མོར་མ་འཐག་ན་དེ་དོན་དམ་དུ་ནོར་ཉེན་ཆེ་བས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་མཐུན་པའི་དོན་དམ་མམ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ།།

དེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་འོ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་གང་ཞེ་ན། རང་འགྲེལ་ལས།⁴⁰དོན་དམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་མཐའ་དང་པོ་ཙམ་བཀག་པའི་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་མེད་དང་སྟོང་པའི་སྤྲོས་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལུང་དྲངས་བ་རང་འགྲེལ་ལས།⁴¹ དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནིི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།⁴²དེ་བས་ན་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས།⁴³གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས།⁴⁴དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པར་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་དོན་དམ་ངོས་བཟུང་བ་མ་ཟད་དེ་འདྲའི་དོན་དམ་དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱན་ལས།⁴⁵ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་སྲིད། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ཡི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་རྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་དབུ་མ་རྩ་འཇུག་སོགས་ནས་བསྟན་པ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཅིང་ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོས་པ་ཞིག་གཅོད་དུ་མེད་ཕྱིར་གཟུ་བོར་གནས་ཏེ་གཞིགས་ན་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་གཅིག་པར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དཔང་པོ་དེ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་མི་དགོས་པར་འདོད་དོ།།

གཞན་གཞུང་འདིར་ཡང་དག་ཅེས་པའི་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ་རང་གི་ཞེ་འདོད་དུ་འཁྲིད་མཁན་སྔོན་ནས་ད་ལྟ་བར་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་ཞིང་མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་བཞིན་ལགས་མོད། ཞེ་འདོད་རྩ་བར་བཟུང་བའི་ཚིག་དེ་གཉིས་གཅིག་པོར་རོ་འཐམ་བྱེད་ནས་རང་འདོད་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན་ན་དེར་ཟད་མོད། གཞན་དེ་ལྟར་མི་སྡོད་པར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་བདེན་དཔང་དུ་བཞག་སྟེ་གོང་བསྒྲིགས་ན། མདོོ་ཁུངས་སུ་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡན་ཆོད་ནས་ཞིབ་མོར་འཐག་ཏུ་ཡོད་པས་ས་བཅད་ཀྱི་ཆིངས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གང་ལ་བསམས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་འབབ་ས་གཅིག་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པ་ཆུ་བརྒྱ་ཟམ་གཅིག་ལགས་ན། དེ་བས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡང་དག་ཅེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་གང་གི་ཟླར་ཡོང་བ་ལ་སེམས་པ་ཡང་གནད་ཏུ་མཐོང་ཞིང་། ལྷག་ཏུ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཐལ་འགྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཐུན་མོང་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དངོས་ཡོད་ལ་དེར་མཐུན་གྱི་ལན་སྐྱོན་སྟངས་གཞན་ཞིག་སྟེ་འདིར་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར། རང་འགྲེལ་ལས།⁴⁶ ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། ཀླན་ཀ་འདི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།

ཞེས་པ་ལ་ལན་དུ་དེ་མ་ཐག དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །རིག་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བར། །གཞན་དག་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་ངན་གནས་མེད་དོ། །ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་དང་། །དེ་ལ་ནན་ཏན་ལྡན་པས་ཀྱང་། །ཅིར་ཡང་ཀླན་ཀ་བྱ་མི་ནུས། །ཞེས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ལམ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཐའ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་སྟོང་དང་ཡོད་པ་འགལ་བའི་སོ་སྐྱེས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་དག་དང་འགལ་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་མཐུན་པར་དོན་དངོས་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་རང་འགྲེལ་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་རྒྱབ་རྟེན་ལ་བཀོད་ནས་ལན་བསྐྱོན་པས། ལན་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་མཐུན་ཚུལ་ཡང། རྩོད་བཟློག་ལས།⁴⁷གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཡོད་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང་། འོན་ཏེ་ཚིག་དེ་རང་བཞིན་བཅས། །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་སྔ་མ་ཉམས། །ཞེས་རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་དང་པོ་རྐྱེན་བརྟག་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་དག་གིས་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་དེ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་དང་བཅས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་སྔ་མ་ཉམས་པའི་ལན་ལ། རྩོད་བཟློག་ལས།⁴⁸གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅའ་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དུ་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ལ་ཀླན་ཀ་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་ཚིགས་གསལ་ཐལ་བཟློག་ཏུ་ཡང་།⁴⁹གཞན་ཡང་རྟོག་གེ་བ་འདིས་བདག་ཉིད་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འདོད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་པས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེས་ཉེས་པ་དུ་མའི་ཚོགས་སུ་གནས་པ་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་པའི་དོན་སོགས་ལ་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ། དེ་ཉིད་ལས།⁵⁰དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྒྱབ་རྟེན་ལ་གོང་གི་རྩོད་བཟློག་དང་བཞི་བརྒྱ་པའི་ལུང་དྲངས་འདུག་པ་བཞིན་རང་འགྲེལ་དུ་ཀླན་ཀ་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཞི་བརྒྱ་པ་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བཀོད་པའི་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ལ་ཁས་ལེན་ནམ་ཀླན་ཀ་མི་འཇུག་པའི་སྐབས་དང་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་སོགས་གཞུང་གཉིས་བསྡུར་ནས་བལྟས་ན་ཡང་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གོ་བའི་གཏིང་གཞན་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་ཅིང་། དེ་བས་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དཔང་པོར་བཟུང་ནས་དོན་དམ་བདེན་པའམ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་བསམས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ར་འཕྲོད་ཐུབ་པ་ནི་སླ་བའི་ལས་སུ་སེམས་སོ།།

ཆིངས་ལྔ་པ། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་སྐབས་ལ་བསམས་པ།

གོང་དུ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་རང་དུ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ལམ་དོན་ལ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མས་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་དོན་དམ་གཏན་འབེབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱོན་ཡང་རུང་མ་བྱོན་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པ་དང། ངེས་སྒྲོན་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་སྟོང་དང་ཡོད་པ་སོ་སྐྱེས་བློར་འགལ་བའི་སྣང་བ་དབང་བཙན་པ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིར། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཅིག་འཇོག་དགོས་ཐུག་པ་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་གང་མདོ་ཁུངས་སུ་དྲངས་ཏེ་བྱུང་བའི་རིམ་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས།⁵¹ འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ།

ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ང་ཡིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞེས། །གང་བཤད་སྟོང་པ་ལྟ་བར་གྱིས། །བྱིས་པ་ལོག་པའི་བློ་ཅན་རྣམས། །རང་བཞིན་སྟོང་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ནས་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བའི་བར་ཕྱི་ནང་དངོས་པོ་ཀུན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་རྩ་བའི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཐད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་ལུང་འདི་གཉིས་དྲངས་ཤིང་། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་གང་གི་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ཕྱིར་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་། མཚམས་སྦྱར་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པའི་རྩ་བ་ནི་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེ་དང་དེའི་དོན། རང་འགྲེལ་ལས།⁵²ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་དག་གིས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ངེས་པར་འཛིན་པར་འདོད་ན་དེ་ལ་ཁོ་བོས་དགག་ཏུ་ཅི་ཡོད། ཅེས་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟགས་མ་བཟོད་ཕྱིར། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་གཞག་དགོས་ཐུག་ཅིང་། དེ་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པ་ལས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་སྟེ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་ཅིའི་ཕྱིར་དགག་སྟེ་མི་དགག་གོ་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་བརྟག་མི་བཟོད་པར་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཀོད་པ་ཡང་གནད་ཆེ་སྟེ། གོང་འོག་གཉིས་ཆར་བཀོད་ཟིན་པ་བཞིན་རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་ལུང་དྲངས་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་དཔེ་བཀོད་ན་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་མཐུན་དགོས་ཕྱིར་དཔེ་རུ་གང་བཀོད་པའི་དཔེ་ཅན་དག་ཀྱང་གཞི་མེད་དུ་གོ་དགོས་ཏེ། གོང་བཞིན་རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་ལུང་བཀོད་པར།⁵³ དེའི་ཕྱིེར་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གིས་སྟོང་པའི་གཞི་མེད་ཀྱི་འབྲས་ཕྱིེར་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་ཁས་ལེན་དགོས་ཐུག་པ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་དགོས་ཐུག་ཅིང་། ལྷག་ཏུ་དེ་འདྲ་བའི་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་པ་ན། རང་འགྲེལ་ལས།⁵⁴ གླང་པོ་ཆེའི་རྩལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གང་ཡང་དག་པར་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།

འོ་ན་ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་གལ་ཏེ་ཅི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འདི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མཐོང་བ་དང་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ནམ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གླང་པོ་ཆེའི་རྩལ་གྱི་མདོའི་ཚིག་ལས་འཕྲོས་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་བལྟས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཞལ་བཞེས་ཀྱིས་གནད་གང་ལ་ཐུག་གོ་ཐུབ་ཅིང་། གནད་དེས་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་འཚོལ་བ་ལ་ཡང་རམ་འདེགས་བྱས་ཡོད་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་རྫོབ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས།⁵⁵དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་དག་གོ །ཞེས་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལུང་ཁུངས་སུ་བྱས་པ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྒྱན་ལས།⁵⁶མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་པ། །དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་རྟོགས། །ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དངོས་སུ་བསྟན་ཞིང་། མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་དུ་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་ནི། གཞུང་ཚིག་དེའི་ཐད་རང་འགྲེལ་ལས།⁵⁷དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མྱོང་བར་བྱ་བ་དང་། མྱོང་བའི་ངོ་བོའི་ཚུལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དགོངས་པ་སྟེ། ཞེས་པས་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། ཀུུན་རྫོབ་དེ་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས།⁵⁸དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ། །རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་གྲུབ་འགྱུར་མིན་མོད་ཀྱི། །རྣམ་དཔྱད་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདི། །རང་གི་ཡན་ལག་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་དག་ཏུ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞལ་གྱི་བཞེས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་། རང་འགྲེལ་ལས།⁵⁹ དེ་བས་ན་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཤིང་རྟ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱོབ་པས་ཀྱང་། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་འདོད། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ།།

ཞེས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ། ཡང་ན་རང་དབང་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས།⁶⁰ གང་དུས་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མིང་མ་མཆིས་པ། མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ། གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་ལེགས་ཀྱི་མིང་ཙམ་དང་། བརྡ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་། གདགས་པ་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུད་པའི་དོན་དུ་བགྱི་བ་མ་གཏོགས་པར་མ་རིག་པ་དེ་ནི་དོོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་བརྡ་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་གདགས་པ་ཙམ་པོ་འདི་དག་ནི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་དང་། ཙམ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་གཅད་བྱ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་སེམས་ཅན་གཟུད་པའི་དོན་དུ་བགྱི་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་གཞན་ངོར་ཁས་ལེན་དང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེ་དང་མཐུན་པ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་དོན་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བབས་ཤིང་དེ་ཡང་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་དོན་དམ་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལག་རྗེས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པར་⁶¹གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མ་བརྟགས་གྲགས་པས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ཡང་།⁶²ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་ཀྱི་རང་དབང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །⁶³ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཞལ་བཞེས་མཛད་དགོས་ཐུག་པའི་ཚུལ་དང་འདི་གཉིས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདྲ་སྟེ། ཚིག་གི་ངོས་ཟིན་ལྟར་བྱས་ན་མ་བརྟགས་གྲགས་པའམ་གཞན་དབང་གི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡང་། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས།⁶⁴ དེ་ལ་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པས་ན་གཏི་མུག་སྟེ། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཞེས་དང་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་མེད་པར་དབང་པོ་དྲུག་ཀས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་པའམ་ཡང་ན་རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་གཏི་མུག་གམ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་སྣང་བ་དབང་བཙན་དུ་གཏང་དགོས་ཐུག་པ། དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་དག་གིས་གོང་བཤད་བཞིན་ཆོས་རྣམས་གཞི་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། གང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡིན་ལུགས་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་ཀྱང། རང་འགྲེལ་ལས།⁶⁵གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་སྤང་བར་དཀའ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་དཀའ་བས་ཞེས་པ་ནས། གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་སྟེ། ཞེས་དང་། ཡང་།⁶⁶ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པར་སྐྱེས་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་དཀྲུགས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདྲ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དམིགས་པས་བློ་སྣོད་པ་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།།

ཞེས་གསུངས་པ་བཞིིན་དོན་དུ་མེད་ཀྱང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་གོམས་པའི་ཤུགས་སྟོབས་ཆེ་ཕྱིར་གཞན་དབང་སྟབས་བསྟུན་གྱིས་དེ་དག་གི་སྣང་བ་དབང་བཙན་དུ་བྱ་དགོས་ཐུག་པས། བརྟགས་པས་མ་བྱས་ཉམས་དགའ་བའང། །བདག་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་འགྲེལ་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། །ཞེས་པའི་ཐད་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་⁶⁷སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་བཞིན། འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་གསུངས་ལྟར། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་སམ་ཡང་ན་གོང་དུ་སོང་བ་བཞིན་སེམས་ཅན་གཟུད་པའི་དོན་དུའམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་མཁས་པ་དང་བྱིས་པའི་བར་ལ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་ཚིག་གཡར་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་དང། ཡང་ན་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མི་དགག་པའི་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་སོགས་འཇུག་པའི་ཚིག་གཡར་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཞལ་གྱིས་བཞེས་དགོས་ཐུག་པའི་སྐབས་འདི་ལ་བསམས་ན་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་གཞུང་རང་ལ་མཐོང་ཆོས་མངོན་གྱུར་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཡོད་པར་སེམས་སོ།།

ཆིངས་དྲུག་པ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་བསམས་པ།

སྤྱིར་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གྱེས་མཚམས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པར་ཐལ་རང་གི་གཏན་ཚིགས་གང་འགོད་དང་། དེས་ཕ་རོལ་པོ་སུན་འབྱིན་ཐུབ་མིན་ལས་བྱུང་བས། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་གི་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཤག་དང་དེ་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པ་འདོད་པ་ནི། ཨ་མ་ཡིན་ཤག་ནུ་མ་ནུ་ཤག་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་འཚོལ་ཚུལ་གྱི་ལམ་བུ་ཡང་དག་ཅིག་ཏུ་འདོད་མོད། དེ་ནི་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་ཀྱི་དཔྱད་པ་གནད་དུ་མ་སོང་བ་ཞིག་སྟེ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་གི་ཞལ་བཞེས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པའམ་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་དུ་བཀོད་པས་ཁྱབ་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཞི་བ་ལྷ་གཉིས་ཀ་དེ་ལྟར་དུ་ཐལ་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས།⁶⁸ཇི་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཤེས་པ་དག །འདིར་ནི་དགག་པར་བྱ་མིན་ཏེ། །འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་གྱུར་པ། །བདེན་པར་རྟོག་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་མཐུན་སྣང་གི་དངོས་པོ་དགག་བྱ་མིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དེའི་དོན་ཡང་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་ལྟར་རང་དབང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་དོན་མིན་པར་སྐབས་ཤེས་དགོས་པ་གནད་ཆེ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཤེར་འབྱུང་གི་དཀའ་འགྲེལ་དུ་སྐབས་ངོས་འཛིན་དང་བཅས་དབྱེ་མཚམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས།⁶⁹འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཤེས་པ་ཀུན། །འདིར་ནི་དགག་པ་བྱ་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོ།།

ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཟག་གཞན་ལས་དང་ལུང་ལས་སོ། །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ངེས་པའོ། །དེ་ཉིད་འདིར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དགག་པར་བྱ་མིན་ཞེས་པ་མི་བཟློག་པའོ། །ཞེས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཤེས་པ་རེ་རེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་གསལ་ཁ་བཏོན་པ་མ་ཟད། དེ་ཡང་འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཞེས་སྐབས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་གནད་ཀྱང་ཟིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀྱང་། དབུ་མ་འཇུག་པར། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ལ། །ཕུང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཏེ་ལྔ་ཆར་ཡོད། །ཅེས་དང་། ཡང་བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་ཇི་བཞིན་། །ཞེས་དང་། འཇུག་འགྲེལ་ལས།⁷⁰ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཤིང་རྟ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་བཞིན་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་འདི་ཡང་ལགས་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས།⁷¹གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང་། །བུད་མེད་བྱིས་པའི་བར་དག་ལ། །གྲགས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །བསྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འདི། །མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི། །དངོས་པོ་དགག་པར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་བཞག་པ་འཁྲུགས་པ་མེད། །ཅེས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་གི་དམ་བཅའ་བསྟན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཚིག་ཟིན་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་གང་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དེ་མཁས་པ་བུད་མེད། བྱིས་པའི་བར་ལ་གྲགས་པར་གྱུར་པའི་ཐལ་འགྱུར་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་གཡར་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེ་སྟེ།

འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ཅན་སྤངས་པའི་མཐུན་སྣང་གི་ཆོས་ཅན་ནི། རང་འགྲེལ་ལས།⁷²རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པས་གྲུབ་པའི་མཐས་བསྐྱེད་པ་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། མཁས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་བར་གྱི་མིག་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ །ཞེས་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པའི་མིག་རྣ་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཡིན་པ་གཞུང་རང་གིས་ཁ་གྲགས་པ་དང་། འདི་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་གལ་འགག་ཀྱང་ཆིངས་བཞི་པའི་སྐབས་ཀྱི་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ཚུལ་དང་གཅིག་ཏུ་སོང་ཞིང་། དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་དམ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ན་བྱིས་པའི་བློ་དག་གིས་དེར་མི་སྙོབས་པས། མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བའི། །དངོས་པོ་སྒྲོ་བཏགས་དབང་དུ་བྱས་པའམ་ཡང་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་རང་འགྲེལ་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་བཞིན། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །དེ་བཞིན་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས། །ཞེས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་འཇོག་དགོས་ཐུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས།⁷³དེ་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་ཀྱི་རང་དབང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཡོད་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོར་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྡོག་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་དང་དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྡོག་པའི་ཐབས་དེ་ཡང་རྒྱན་ལས།⁷⁴དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡི། །གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཅན་ལ། །དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། །སྙིང་རྗེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ།།

གཞན་འདིར་དོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ཤིག བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་དགག་པའི་ཚུལ་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས།⁷⁵ཁོ་བོ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་སེལ་མོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བག་ཙམ་མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བའི་དོན་མ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མི་སེལ་མོད་ཅེས་དང་སྣང་བའི་དོན་མ་བཀག་ཀྱང་དེར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་ཆོག་པའི་ཚིག་གསལ་ཁ་ཅན་རྣམས་དེ། འདི་དག་ལ་དོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྤྱིར་གོང་གི་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་དང་འདི་གཉིས་ནི་ལྷུག་མ་དང་བཅད་མའི་ཁྱད་ཙམ་ལས་ལྷག་ཏུ་ཤེར་འབྱུང་གི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ན་འདི་གཉིས་བར་ལ་མཐུད་མི་ཐུབ་པའི་ཧེ་བག་ཅིག་མེད་པར་མ་ཟད་གཏིང་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེལ་སྲིད་མོད། ཞེ་འདོད་ལ་འཐིམ་ཞིང་རིང་ལུགས་ཁོ་ན་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བའི་རིང་ལུགས་པ་དག་ལ་མཚོན་ན་ཚིག་འདི་འཐམ་བདེ་ཞིང་འཇུ་སླ་བའི་ཕྱིར།

འཇུག་འགྲེལ་དང་དཔྱད་བསྡུར་དུ་བྱས་པ་དེས་ཀྱང་འཐེན་འཁྱེར་རྩལ་དུ་འདོན་མཁན་དག་ལ་གནད་སློང་མི་ཐུབ་ཕྱིར། མཁན་ཆེན་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ་རང་འགྲེལ་ལས།⁷⁶ བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཁོ་བོས་བཀག་པ་མེད་དེ།

 ཞེས་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་མཚམས་སམ་ལྟད་མོ་ཐེངས་གཅིག་བཤམ་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་དོགས་པ་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཟད། འདིར་བསམས་ན་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་དབྱེ་བསྲི་མེད་པ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དེས་ཀྱང་ངོ་།།

སླར་སྨོན་པ།

ཚུལ་གཉིས་ལྟ་བ་རིན་པོ་ཆེ།།
མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་གྱུར་ཅིག།།
སྐྱེས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང་།།
གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག།།

1. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༣ པར་གསལ།
2. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༧ པར་གསལ།
3. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༣-༤༤ བར་གསལ།
4. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༩ པར་གསལ།
5. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༣ པར་གསལ།
6. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༣-༤༤ པར་གསལ།
7. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༡ པར་གསལ།
8. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༩ པར་གསལ།
9. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༧༡ པར་གསལ།
10. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༤༨ པར་གསལ།
11. སློབ་དཔོན་དགེ་སྲུང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། པོད། ཞེ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༡ པར་གསལ།
12. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ།  ཤོག་ངོས་  ༡༨༨ པར་གསལ།
13. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༩ པར་གསལ།
14. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༨ པར་གསལ།
15. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༩ པར་གསལ།
16. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༥༠ པར་གསལ།
17. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༨༩ པར་གསལ།
18. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༥༠ པར་གསལ།
19. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༧༢ པར་གསལ།
20. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༥༢ པར་གསལ།
21. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཤོག་ངོས་ ༧༩ པར་གསལ།
22. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་པར་མ། དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༡༢༦ པར་གསལ།
23. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༣ པར་གསལ།
24. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༦༦ པར་གསལ།
25. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༥-༡༩༦ པར་གསལ།
26. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༥ པར་གསལ།
27. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༢ པར་གསལ།
28. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༢ པར་གསལ།
29. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༢-༨༣ པར་གསལ།
30. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༣ པར་གསལ།
31. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༣ པར་གསལ།
32. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༣ པར་གསལ།
33. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༥༠ པར་གསལ།
34. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༥༡ པར་གསལ།
35. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༥༢ པར་གསལ།
36. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༨༠ པར་གསལ།
37. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༨༡ པར་གསལ།
38. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༧༦ པར་གསལ།
39. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་  ༧༧ པར་གསལ།
40. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༣ པར་གསལ།
41. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༨ པར་གསལ།
42. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༨ པར་གསལ།
43. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༩༣ པར་གསལ།
44. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༣ པར་གསལ།
45. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༦ པར་གསལ།
46. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༠ པར་གསལ།
47. TI030 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༦ པར་གསལ།
48. TI030 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ ༢༠༠༠ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༤༩ པར་གསལ།
49. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༣༩༩ པར་གསལ།
50. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༣༩༣ པར་གསལ།
51. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༥ པར་གསལ།
52. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༥-༧༦ པར་གསལ།
53. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༨༡ པར་གསལ།
54. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ དེབ་གཟུགས། ཤོག་ངོས་ ༧༧ པར་གསལ།
55. སེར་སྨད་པར་མ།  ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༧༨ པར་གསལ།
56. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༥ པར་གསལ།
57. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༧༨ པར་གསལ།
58. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཤོས་ངོས་ ༢༦༨ པར་གསལ།
59. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༧༨-༧༩ བར་གསལ།
60. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༨༡ པར་གསལ།
61. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༢༦༩ པར་གསལ།
62. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༡༧༣ པར་གསལ།
63. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༡༧༤ པར་གསལ།
64. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༡༠༤-༡༠༦ བར་གསལ།
65. སེར་སྨད་པར་མ། ཤོག་ངོས་ ༧༤-༧༥ པར་གསལ།
66. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཤོས་ངོས་ ༢༦༩ པར་གསལ།
67. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༩༢ པར་གསལ།
68. ཨ་དརྴ། ༡a༠༥ -༣a༢a
69. ཨ་དརྴ། ༡༠༥-༢༠༨b
70. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༢༧༢ པར་གསལ།
71. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་  ༡༩༦ པར་གསལ།
72. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༨༧ པར་གསལ།
73. TI1713 ཐཱའི་ཝན་བསྐྱར་དཔར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཤོས་ངོས་ ༡༧༤ པར་གསལ།
74. སྔ་འགྱུར་རིག་མཛོད་རྩིས་འཕྲུལ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་པར་མ། རྩ་དེབ། ཤོག་ངོས་ ༡༩༩ པར་གསལ།
75. སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༨༨ པར་གསལ།
76.  སེར་སྨད་པར་མ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཤོག་ངོས་ ༨༠ པར་གསལ།